Bosch’un kullanım kılavuzu, deterjan doğru dozlandığında kireç gidermeye gerek olmadığını söylüyor; Bosch Türkiye’nin destek sayfası ise sert suda üç ayda bir makine temizleyicisiyle kireç giderilmesini öneriyor. İki öneri arasındaki seçimi evinize gelen suyun sertliği belirler. Deterjan çekmecesinin iç kenarında biriken beyaz, kumlu tabaka ve yıkamadan sonra sertleşmiş havlular bu suyun sert olduğunu gösteren ilk işaretlerdir.
- 1. Sert Su Makinenin İçinde Neye Yol Açar?
- 2. Bölgenizdeki Suyun Sertliğini Nasıl Öğrenirsiniz?
- 3. Doğru Doz Ne Zaman Yeter ve Kireç Çözücü Ne Zaman Gerekir?
- 3.1. Kireç Çözücü Nasıl Kullanılır?
- 3.2. Kazan Temizleme Programı Aynı İş mi?
- 4. Sirke ile Kireç Gidermek Neden Önerilmiyor?
- 5. Kireç Rezistansı Sardığında Görülen Belirtiler
- 6. Deterjan Dozu Su Sertliğine Göre Nasıl Ayarlanır?
Sert Su Makinenin İçinde Neye Yol Açar?
Suyun sertliği, içinde çözünmüş kalsiyum ve magnezyum miktarından gelir. Su ısındığında bu mineraller çökelir ve en sıcak yüzeye, yani suyu ısıtan rezistansın üzerine yapışır. Rezistansın üstündeki kireç tabakası ısıyı geçirmeyen bir kılıf gibi çalışır; su daha geç ısınır, aynı program için daha fazla enerji harcanır ve tabaka kalınlaştıkça rezistansın kendisi de zorlanır.
Kireç yalnızca rezistansta kalmaz. Tamburun delik kenarlarında, kazanın iç yüzeyinde, deterjan çekmecesinde ve kapak camında da birikir. Çamaşır tarafında ise sert su deterjanın bir bölümünü “harcar”; sertliği gidermeye giden deterjan temizliğe yetmez ve çamaşır griye döner, sertleşir.

Bölgenizdeki Suyun Sertliğini Nasıl Öğrenirsiniz?
Bosch kılavuzlarında su sertlik derecesinin bağlı olunan su şebekesi işletmesinden öğrenilebileceği yazıyor. Bazı su idareleri ilçe ya da mahalle bazında su analiz sonuçları yayımlar; bu raporlarda sertlik Fransız sertlik derecesi (°fS) ya da Alman sertlik derecesi (°dH) cinsinden verilebilir.
Daha pratik bir yol, satışta bulunan su sertliği test şeritleridir. Şeridi musluk suyuna batırıp renk skalasıyla karşılaştırmak birkaç saniye sürer.
Doğru Doz Ne Zaman Yeter ve Kireç Çözücü Ne Zaman Gerekir?
Bosch kullanım kılavuzlarında deterjan doğru dozlandığında kireçten arındırmaya gerek olmadığı, gerekirse kireç giderici üreticisinin talimatlarına uyulması gerektiği yazıyor. Bosch Türkiye’nin kireç birikintisiyle ilgili destek sayfası ise uygun deterjanla birlikte Bosch’un test ettiği çamaşır makinesi temizleyicisiyle makinenin her üç ayda bir kireçten arındırılmasını öneriyor.
Bu iki öneri birbiriyle çelişmiyor. Suyunuz yumuşak ya da orta sertlikteyse ve dozu doğru ayarlıyorsanız kireç çözücüye ihtiyaç duymayabilirsiniz. Sert su bölgesindeyseniz ya da çekmecede ve camda beyaz tabaka görmeye başladıysanız üç ayda bir yapılan kireç giderme, doğru dozun yanında ek bir güvence olur.
Kireç Çözücü Nasıl Kullanılır?
Ürünün kendi talimatı her zaman önce gelir. Bosch’un çamaşır ve bulaşık makineleri için sattığı kireç çözücünün sayfasında, ürünün çamaşır ve deterjan olmadan doğrudan tambura boşaltılması ve makinenin 60 °C’de ön yıkamasız bir programla çalıştırılması tarif ediliyor. Kireç çözücüyü deterjanla, ağartıcıyla ya da başka bir temizlik ürünüyle karıştırmayın.
Kazan Temizleme Programı Aynı İş mi?
Tam olarak değil. Bazı Bosch modellerinde bulunan kazan ya da tambur temizleme programı, kılavuza göre koku oluşumunda ve tamburu temizlemek için çamaşırsız ve toz deterjanla çalıştırılıyor. Bu program kalıntıyı ve kokuyu hedefler; kireç çözücü ise mineral birikintisini.

Sirke ile Kireç Gidermek Neden Önerilmiyor?
Evde kireç denince akla ilk gelen sirke, çamaşır makinesi için Bosch’un önermediği bir yöntem. Bosch Türkiye’nin sirkeyle kireç giderme hakkındaki destek sayfasında sirkenin çok sert olduğu ve makinedeki lastik parçalara zarar verebileceği belirtiliyor. Kapak contası, hortumlar ve iç bağlantılardaki kauçuk parçalar düzenli asitle temas ettiğinde sertleşip çatlayabilir ve bu da su kaçağına yol açabilir. Sirkeyi çamaşır suyu gibi klorlu bir ürünle aynı anda kullanmak ise zehirli gaz oluşturabileceği için hiçbir koşulda yapılmamalı.
Kireç Rezistansı Sardığında Görülen Belirtiler
- Beyaz pullar. Kireç gidermeden sonra pompa filtresinden ya da çamaşırların arasından sert, beyaz pullar çıkmaya devam ediyor. Bunlar rezistanstan ya da kazandan kopan kireç tabakası olabilir.
- Isınmayan su. Sıcak program seçildiği halde kapak camı ılımıyor, çamaşırlar soğuk çıkıyor.
- Uzayan ısıtma. Makine ısıtma aşamasında olağandan çok uzun bekliyor ve program süresi belirgin biçimde uzuyor.
- Atan sigorta. Isıtma başladığında sigorta ya da kaçak akım rölesi atıyor.
Bu belirtilerin arkasında kireç tutmuş ya da yanmış bir rezistans, sıcaklık sensörü ya da başka bir elektrik arızası olabilir. Bu parçalar makinenin içinde ve elektrik bağlantılıdır; kasayı açıp kontrol etmeye çalışmayın, fişi çekin. Sigorta atıyorsa makineyi yeniden denemeyin.
Garanti dışındaki bir makinede kireç tutmuş rezistansın değişimi için Bosch’la bağı bulunmayan Alo Servis Hattı’na da gidilebilir; Alo Servis Hattı bu tür onarımlarda işçiliğe 1 yıl garanti veriyor. Ayrıntılar Alo Servis Hattı Bosch teknik servis sayfasında.
Deterjan Dozu Su Sertliğine Göre Nasıl Ayarlanır?
Bosch kılavuzları deterjanın çamaşır miktarına, kirlilik derecesine, su sertliğine ve ambalajdaki üretici bilgilerine göre dozlanmasını istiyor. Bosch Türkiye’nin destek sayfası da sert suda yumuşatılması gereken mineral miktarı yüksek olduğu için deterjan üreticilerinin bu bölgelerde biraz daha fazla deterjan önerdiğini belirtiyor.
- Ambalajdaki tabloyu okuyun. Çoğu deterjan paketi dozu yumuşak, orta ve sert su için ayrı ayrı verir. Test sonucunuza uyan satırı kullanın.
- Kirliliği hesaba katın. Bosch’un destek sayfasında da belirtildiği gibi çamaşır ne kadar kirliyse o kadar deterjan gerekir; az kirli bir yük için sert su dozunun en üst değerine çıkmak gereksizdir.
- Yumuşak suda azaltın. Sertliği çok düşük suda fazla deterjan köpük ve kalıntı bırakır.
- Otomatik dozaj varsa ona bırakın. Bazı Bosch modellerindeki i-DOS sistemi, Bosch’un açıklamasına göre sensörleriyle şebeke suyunun sertliğini ölçer ve çamaşırın miktarı, türü ve kirliliğiyle birlikte dozu kendisi ayarlar. Modelinizde i-DOS olup olmadığını ya da dozaj ayarının nerede yapıldığını kılavuzda bulamazsanız, Bosch müşteri hizmetlerinin iletişim saatleri ve kanalları ayrı bir yazıda toplandı; garantisi süren makinede sorulacak ilk yer de orası.
Bir örnekle düşünelim. Test şeridi suyunuzun sert olduğunu gösterdi ve makinede normal kirlilikte, tamburu dolduran ama sıkıştırılmamış bir pamuklu yük var. Bu durumda ambalajdaki “sert su” ve “normal kirli” satırının kesiştiği dozu ölçün. Aynı makinede yalnız birkaç parçalık, az kirli bir yük yıkayacaksanız sert su satırında kalın ama ambalajın az kirli ya da küçük yük için verdiği alt değeri seçin. Birkaç yıkamadan sonra çekmecede ve camda beyaz tabaka azalmıyor, havlular hâlâ sert çıkıyorsa dozu ambalajdaki aralığın üst ucuna yaklaştırın; köpük taşıyor ya da çamaşırda deterjan kokusu ve kalıntı kalıyorsa bir kademe geri inin.